Bảo đảm phát triển hài hòa giữa công nghiệp, đô thị và nông nghiệp bền vững

Trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo và chuyển giao công nghệ vùng

Phát biểu thảo luận tại Tổ 1, ĐBQH Nguyễn Thị Lan cơ bản nhất trí cao với dự thảo Nghị quyết về việc thành lập thành phố Đồng Nai trực thuộc Trung ương. Qua nghiên cứu hồ sơ, đại biểu đánh giá dự thảo đã được chuẩn bị công phu, đầy đủ cơ sở chính trị, pháp lý và thực tiễn, đặc biệt đã làm rõ vai trò của Đồng Nai là một cực tăng trưởng quan trọng, trung tâm công nghiệp, logistics và cửa ngõ hội nhập quốc tế của vùng phía Nam. Đây là một bước đi đúng, trúng và rất kịp thời.

Góp ý làm rõ một số nội dung, ĐBQH Nguyễn Thị Lan mong muốn Nghị quyết không chỉ dừng ở việc nâng cấp đơn vị hành chính, mà thực sự tạo ra một mô hình phát triển mới. Theo đó, về tính cấp thiết, đại biểu đề nghị nhấn mạnh rõ hơn yếu tố chuyển đổi mô hình phát triển. Theo phân tích của đại biểu, hiện nay, Đồng Nai đã phát triển rất mạnh về công nghiệp và hạ tầng, tuy nhiên, mô hình “tỉnh công nghiệp” đang bắt đầu bộc lộ những giới hạn, đặc biệt trong quản trị đô thị quy mô lớn, trong thu hút nhân lực chất lượng cao và trong nâng cao giá trị gia tăng.

"Do vậy, việc thành lập thành phố không chỉ là thay đổi tên gọi hay cấp hành chính, mà cần được nhìn nhận là chuyển từ phát triển theo chiều rộng sang phát triển theo chiều sâu, dựa vào tri thức, công nghệ và liên kết vùng. Tôi đề nghị nội dung này cần được thể hiện rõ hơn trong Nghị quyết", ĐBQH Nguyễn Thị Lan nhấn mạnh.

Về định hướng phát triển kinh tế, mặc dù dự thảo đã xác định rất đúng vai trò trung tâm công nghiệp và logistics, tuy nhiên, ĐBQH Nguyễn Thị Lan cho rằng vấn đề này cần nâng tầm thêm một bước. Theo đại biểu, Đồng Nai không nên chỉ là trung tâm sản xuất, mà cần trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo và chuyển giao công nghệ của vùng Đông Nam Bộ. Để làm được điều này, Đồng Nai cần định hướng rõ việc hình thành các trung tâm nghiên cứu – phát triển (R&D) gắn với khu công nghiệp, doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp FDI. Khi đó, Đồng Nai không chỉ tham gia vào chuỗi giá trị, mà có thể làm chủ công nghệ và tạo ra giá trị mới.

Liên quan đến vấn đề nguồn nhân lực, ĐBQH Nguyễn Thị Lan cho rằng đây là vấn đề chưa được làm rõ tương xứng bởi nếu không có nguồn nhân lực đủ mạnh, thì rất khó hiện thực hóa các mục tiêu lớn về công nghiệp, logistics hay công nghệ cao. Đại biểu đề nghị cần xác định rõ Đồng Nai là trung tâm đào tạo và cung ứng nhân lực chất lượng cao cho toàn vùng Đông Nam Bộ với cơ chế gắn chặt đào tạo với nhu cầu doanh nghiệp.

"Ví dụ doanh nghiệp logistics hiện nay cần nhân lực có thể vận hành hệ thống số, quản trị chuỗi cung ứng thông minh. Nếu đào tạo không gắn với thực tiễn, sẽ dẫn đến tình trạng “thừa lao động nhưng thiếu kỹ năng”. Đây là điểm cần được xử lý ngay từ định hướng chính sách", ĐBQH Nguyễn Thị Lan dẫn chứng.

Quan tâm đến vấn đề nông nghiệp và phát triển bền vững

ĐBQH Nguyễn Thị Lan cũng cho rằng vấn đề nông nghiệp và phát triển bền vững cần được quan tâm đúng mức hơn. Trên thực tế, Đồng Nai dù phát triển công nghiệp mạnh, nhưng vẫn có vai trò rất quan trọng trong cung ứng nông sản, thực phẩm cho cả vùng phía Nam. Do vậy, nếu không có định hướng rõ, rất dễ dẫn đến đô thị hóa nhanh nhưng làm suy giảm nền tảng nông nghiệp.

"Tôi đề nghị bổ sung định hướng phát triển Đồng Nai trở thành trung tâm nông nghiệp công nghệ cao và kinh tế sinh học, gắn với chế biến sâu, logistics lạnh và truy xuất nguồn gốc. Nếu làm tốt, đây không chỉ là câu chuyện nông nghiệp, mà là tạo ra một chuỗi giá trị hoàn chỉnh, bền vững và có khả năng cạnh tranh cao", ĐBQH Nguyễn Thị Lan nêu rõ.

Về tổ chức thực hiện, dự thảo lựa chọn phương án giữ ổn định bộ máy trong giai đoạn đầu là hợp lý. Tuy nhiên, ĐBQH Nguyễn Thị Lan đề nghị cần có lộ trình rõ ràng hơn cho việc chuyển đổi sang mô hình quản trị đô thị hiện đại, tăng cường phân quyền, ứng dụng quản trị số và đặc biệt là có cơ chế thu hút nhân lực chất lượng cao, chuyên gia, nhà khoa học.

"Tôi cho rằng, việc thành lập thành phố Đồng Nai là một quyết định rất quan trọng, có ý nghĩa không chỉ đối với địa phương mà còn với cả vùng và cả nước. Nhưng để Đồng Nai thực sự trở thành cực tăng trưởng mới, thì cần nhấn mạnh rõ hơn các trụ cột, đó là khoa học công nghệ – nguồn nhân lực – đổi mới sáng tạo – và phát triển bền vững. Nếu làm được điều này, Đồng Nai không chỉ là một thành phố trực thuộc Trung ương, mà có thể trở thành một hình mẫu phát triển mới trong giai đoạn tới", ĐBQH Nguyễn Thị Lan nhấn mạnh.